The Doors

  • The Doors was een Amerikaanse band uit de jaren 1965-1973. De band maakte rockmuziek met psychedelische melodieën en poëtische teksten. De naam is ontleend aan een citaat uit het boek The Doors of Perception van Aldous Huxley: "There are things known and there are things unknown, and in between are the doors of perception".

    De grootste successen boekte de band in de originele bezetting met Jim Morrison als leadzanger. In de originele bezetting bracht de band zes studioalbums uit, waarvan de nummers veelal geschreven waren onder invloed van drugs, zoals lsd. Morrison overleed in de zomer van 1971. Daarna bracht de band nog twee studioalbums uit met nieuwe nummers, waarop keyboardspeler Ray Manzarek en gitarist Robby Krieger de zang overnamen. Na bijna 30 jaar kwam het tot een reünie. Op initiatief van Krieger en Manzarek, aangevuld met Ian Astbury als vervanger van Jim Morrison, bereisden ze concertzalen onder de naam The Doors of the 21st Century.

    Muziek

    The Doors geldt als een van de grootste bands van de jaren zestig. De muziek is een mengsel van blues, rock, psychedelische muziek, klassieke muziek en jazz. Het opruiende en compromisloze optreden van Morrison maakte hun optredens radicaal en controversieel.

    Wat in de muzikale bezetting opvalt, is de afwezigheid van een basgitaar. Er is gezocht naar een bassist, maar niemand wilde de baspartijen op de voorgestelde manier spelen. De baspartijen worden daardoor door Ray Manzarek met zijn linkerhand gespeeld op een Fender Rhodes Piano Bass, die bovenop zijn Continental Vox orgel was geplaatst. In de studio werd tijdens opnames wel gebruikgemaakt van bassisten, zoals Larry Knechtel, Kerry Magness, Leroy Vinnegar, Harvey Brooks, Ray Neopolitan, Lonnie Mack, Douglas Lubahn en Jerry Scheff, bassist van Elvis tijdens diens shows in Las Vegas van '69 t/m '77, die LA Woman heeft ingespeeld. Jim Morrison zou hem hebben gevraagd, omdat hij een grote fan van Elvis was. Er wordt gezegd dat Scheff op verzoek van Morrison als vast lid deel zou gaan uitmaken van de band. Door de dood van Morrison is het daar echter niet van gekomen.

    Robby Krieger is een veelzijdige gitarist. Hij begon op zijn zestiende te spelen op een Spaanse gitaar en kreeg later les van Ravi Shankar op sitar en sarod. Na het zien van een optreden van Chuck Berry koos hij voor een wijnrode Gibson SG. Gemengd met zijn voorkeur voor blues, de slidegitaar en het met de vingers bespelen van de snaren in plaats van met een plectrum beschikt Robby Krieger over een opvallende speelstijl.

    The Doors brachten een opvallend lang nummer (11:39) op de plaat uit: 'The End'. Bij live-optredens werd dit nog verder opgerekt, zodat sommige uitvoeringen wel 25 minuten duurden. Grote delen van het nummer werden dan geïmproviseerd. Soms droeg Morrison daardoorheen zijn poëzie voor, soms improviseerde hij poëzie. Een goed voorbeeld daarvan is terug te vinden op de Matrix-tapes (1967), die alleen nog via het bootlegcircuit verkrijgbaar zijn.

    De harmonieën worden grotendeels bepaald door de lage stem van Morrison die afsteekt tegen de schelle klanken van het rockorgel van Manzarek. Vaak wordt een ostinato (steeds herhaald kort motiefje) gebruikt. In de improvisatieronden wordt vaak gebruikgemaakt van de turnaround, een van oorsprong uit de jazz stammende akkoordenstructuur die zich steeds herhaalt. Dit staat eindeloze improvisaties toe. In de partituren bedienden The Doors zich vaak van een harmonische of melodische mineurtoonladder. Ook komen er none-akkoorden, pentatoniek en soms zelfs dodecafonie voor. Al deze middelen leveren een scala aan mogelijkheden en worden zeker in de lange nummers veelvuldig gebruikt, wat een grote spanningsboog oplevert.

    Tekstueel maken The Doors gebruik van de poëzie van Jim Morrison, die ook zelfstandig te horen is op An American Prayer. Deze richt zich op het mysterie, met vaak droevige en mystieke ondertonen. Veel gedichten en liedteksten zijn autobiografisch en gaan over de jeugd van Morrison. Geweld, seks en de dood zijn belangrijke thema's. Inspiratie hiervoor vond Morrison bij Arthur Rimbaud en Charles Baudelaire, dichters die hem er mede toe deden besluiten zich in Parijs te vestigen. Veel liedteksten zijn echter van Robby Krieger. De tekst van The End leverde de band van alle kanten berispingen op vanwege het onderwerp, het oedipuscomplex. Hippies vonden het te gewelddadig (zeker in de Summer of Love), terwijl conservatieven het moreel verval vonden prediken. Soortgelijke teksten zouden echter van grote invloed blijken voor bijvoorbeeld Pink Floyd.

    In de vier jaar dat de band in zijn originele bezetting bestond, veranderde de stijl onder invloed van de algehele tijdgeest van acid rock naar een meer bluesachtige sound. Met name op L.A. Woman valt dit verschil op, evenals de verandering in de stem van Morrison, die door zijn verslaving rauwer, instabieler en lager was geworden. Ook bediende de band zich vaker van een basgitarist.

    Sociale en muzikale invloed

    Door het charisma van Jim Morrison was de band erg invloedrijk bij de jeugd. Dit tot groot ongenoegen van veel volwassenen, die in Jim Morrison een provocateur, dandy en onruststoker zagen. Zijn voortijdig overlijden heeft van Morrison een icoon gemaakt, waardoor de muziek meerdere generaties doorstaan heeft en in sommige kringen nog steeds hogelijk gewaardeerd wordt.

    Ondanks het succes kwamen The Doors ernstig in de problemen toen Morrison vervolgd werd voor exhibitionisme en verstoring van de openbare orde. Dit was het gevolg van een optreden in Miami, waar hij op het podium zijn lid zou hebben laten zien aan het publiek. Legendarisch is de uitspraak van de aanklager aan het einde van zijn pleidooi: And he did take his penis out, and shook it. Uiteindelijk werd Morrison veroordeeld voor openbare dronkenschap en exhibitionisme, maar niet voor de publieke masturbatie waar hij aanvankelijk voor opgepakt was. Optredens in grote steden werden door deze publiciteit afgezegd, waardoor de band ontbrak op de grotere festivals uit de late jaren zestig. Zo was de band vleugellam geworden.

    Veel mensen zien The Doors als belangrijke vertegenwoordigers van de tegenbeweging van de jaren zestig. Ook de muziek en teksten zijn van blijvende waarde gebleken, zoals te zien is aan het grote aantal covers, de blijvende airplay en verkoop van albums en het grote aantal bands dat zegt beïnvloed te zijn door The Doors.

    Discografie

    Dvd's

    Bibliografie

    • Collmer, Th., Pfeile Gegen Die Sonne (Augsburg, 2002)
    • Crisafulli, C., The Doors: When The Music's over (New York, 2000)
    • Davis, S., Jim Morrison: Leven, Dood, Legende (Utrecht, 2004), vertaling van Jim Morrison. Life, Death, Legend.
    • Densmore, J., Riders on the Storm. My Life with Jim Morrison and The Doors (New York, 1991)
    • Faris, G. en R.M. Faris, Living In The Dead Zone: Janis Joplin And Jim Morrrison (Mansfield, 2002)
    • Fowlie, W., Rimbaud And Jim Morrison. The Rebel As Poet (Durham/London, 1993)
    • Gerstenmeyer, H., The Doors: Sounds For Your Souls (Norderstedt, 2001)
    • Hopkins, J., and D. Sugerman, No One Here Gets Out Alive (New York, 1995)
    • Hopkins, J., The Lizard King (New York, 1992)
    • James, L., "Interview With Jim Morrison" (1967)
    • Manzarek, R, Light My Fire: My Life with The Doors (New York, 1998)
    • Moddemann, R., The Doors (Kőnigswinter, 2001)
    • Morrison, J., The Lords and The New Creatures (New York, 1969/1970)
    • Rocco, J., The Doors Companion (New York, 1997)
    • Sugerman, D., The Doors Complete Lyrics (London/Sydney, 1991)
    • Sundling, D., The Ultimate Doors Companion (London, 2000)
    • The Lost Writings of Jim Morrison, Volume 1: Wilderness (New York, 1988)
    • The Writings of Jim Morrison, Volume 2: The American Night (New York, 1990)
    • Thomas, T., Interview With Jim Morrison (Canadian Broadcasting Company, 1970)
    • James Douglas Morrison, "An American Prayer" (Los Angeles, 1971)

    Externe link

    Noten

    Deze tekst is beschikbaar volgens "Creatieve Commons Attribution/Share Alike Licentie". Extra voorwaarden kunnen van toepassing zijn. Bekijk hiervoor de Creative Commons website voor details. Auteur van de tekst hierboven.