Stephen Sondheim

  • Stephen Joshua Sondheim (New York City (New York), 22 maart 1930) is een Amerikaans componist en tekstschrijver.

    Componist/schrijver Stephen Sondheim werd geboren op 22 maart 1930 in New York. De eerste musical die hij zag was ‘Very Warm for May’ van Kern en Hammerstein. Hij was toen 9 jaar oud. Na de scheiding van zijn ouders verhuisde hij met zijn moeder naar Pennsylvania en werd hij praktisch de buurjongen van Oscar Hammerstein. Deze had een grote invloed op Stephen Sondheim. Nadat Sondheim op zijn 15e zijn eerste musical ‘By George’ had geschreven, bracht hij het naar Oscar Hammerstein en vroeg diens mening. Deze gaf zijn ongezouten, maar opbouwende kritiek, nam de jongen onder zijn hoede en leerde hem alles wat hij wist over het schrijven van musicals.

    Opleiding

    Stephen Sondheim haalde zijn diploma aan het Williams College, waar hij de Hutchinson Prize for Music Composition kreeg. Op het Williams College begon hij met het studeren van wiskunde, maar schakelde al snel over op theater en musical. Bij zijn afstuderen in 1950, magna cum laude, kreeg hij tevens de Hubbard Hutchinson Proze-prijs van $3000 per jaar om zich verder te ontwikkelen op musicalgebied. Vervolgens studeerde Stephen theorie en compositie bij Milton Babbitt.

    Theater/Toneel

    In 1957, 26 jaar oud, schreef hij (samen met Leonard Bernstein) de teksten voor West Side Story, zijn eerste grote succes. Na het schrijven van de liedteksten voor Jule Styne's Gypsy in 1959 profileerde Sondheim zich meer en meer als componist van Broadwaymusicals, waarvoor hij ook de teksten bleef verzorgen. Zo volgden o.a. A Funny Thing Happened on the Way to the Forum (1962), Company (1970), Follies (1971), A Little Night Music (1973), Pacific Overtures (1976), Sweeney Todd (musical) (1979) en Merrily We Roll Along (1981), alle geregisseerd door Harold Prince. Stephen Sondheim componeerde de muziek en schreef de teksten voor Anyone Can Whistle (1964), werkte als schrijver met Richard Rodgers aan Do I Hear A Waltz (1965), schreef nieuwe teksten voor Bernsteins Candide (1974), rond 1994 componeerde en schreef hij de liedteksten voor het liefdesdrama Passion (gebaseerd op het boek Fosca en op de film Passione d'amore). Het script was geschreven door James Lapine. Met hem maakte hij ook Sunday in the Park with George (1984) - waarvoor ze de Pulitzer Prize voor beste drama wonnen - en Into the Woods (1987). Sondheim wordt niet voor niets de Shakespeare van het musicalgenre genoemd. Zijn liedteksten en muziek zijn markant, karakteristiek en daarmee zeer typerend voor zijn karakters. Hij weet de alledaagse dingen om te zetten in prachtige poëzie. Zelf zei hij ooit: “Minstens de helft van mijn teksten houdt zich bezig met ambivalentie: tegenstrijdige gevoelens.”

    Chronologisch overzicht van theatervoorstellingen

    Tenzij anders vermeld, schreef Sondheim zowel de muziek als liedteksten van onderstaande voorstellingen.

    • Saturday Night (1954, pas in 1997 uitgevoerd) - script door Julius J. Epstein en Philip G. Epstein
    • West Side Story (1957) - muziek geschreven door Leonard Bernstein; script Arthur Laurents; regie Jerome Robbins
    • Gypsy (1959) - muziek Jule Styne; script Arthur Laurents; regie Jerome Robbins
    • A Funny Thing Happened on the Way to the Forum (1962) - script Burt Shevelove en Larry Gelbart; regie George Abbott
    • Anyone Can Whistle (1964) - script en regie Arthur Laurents
    • Do I Hear a Waltz? (1965) - muziek Richard Rodgers; script Arthur Laurents; regie John Dexter
    • Company (1970) - script George Furth; regie Hal Prince
    • Follies (1971) - script James Goldman; regie Hal Prince
    • A Little Night Music (1973) - script Hugh Wheeler; regie Hal Prince
    • The Frogs (1974, voor het eerst uitgevoegd in het zwembad van de Yale-universiteit, in 2004 in volledig herziene versie op Broadway) - script Burt Shevelove
    • Pacific Overtures (1976) - script John Weidman; regie Hal Prince
    • Sweeney Todd (1979) - script Hugh Wheeler; regie Hal Prince
    • Merrily We Roll Along (1981) - script George Furth; regie Hal Prince
    • Sunday in the Park with George (1984) - script en regie James Lapine
    • Into the Woods (1987) - script en regie James Lapine
    • Assassins (1990) - script John Weidman; regie Jerry Zaks
    • Passion (1994) - script en regie James Lapine
    • Bounce (2003) - script John Weidman; regie Hal Prince; eerder bekend onder de naan Wise Guys, later als Road Show
    • Road Show (2008) - script John Weidman; regie John Doyle; volledig herziene versie van Bounce

    Revues en voorstellingen ter ere van Sondheim

    • Side By Side By Sondheim (Broadway 1976)
    • Marry Me A Little (Off-Off Broadway 1980, Off-Broadway 1981)
    • Putting It Together (Oxford 1992, New York 1993, Broadway 1998)
    • Sondheim on Sondheim (Broadway 2010)

    Sondheim voorstellingen in Nederland

    • A Funny Thing Happened on the Way to the Forum, als 'n Maagd op je Dak (1971) - tournee geproduceerd door Ars Musica; regie Anthony Crutchley
    • Gypsy (1976) - tournee geproduceerd door Amsterdams Volkstoneel; regie Beppie Nooy
    • Merrily We Roll Along (1985) - geproduceerd door The In Players, regie Daniël Cohen
    • Company (1986) - geproduceerd door Musical Theatre Group The Company, regie Daniël Cohen
    • A Little Night Music (1987) - geproduceerd door Musical Theatre Group The Company; regie Daniël Cohen
    • West Side Story (1988) - tournee geproduceerd door Koninklijk Ballet van Vlaanderen, regie Stefan Janski
    • Sweeney Todd (1993-1994) - tournee geproduceerd door Stage Entertainment, regie Ken Caswell
    • West Side Story (1996) - tournee geproduceerd door Stage Entertainment, regie Eddy Habbema
    • Company (1999-2000) - tournee geproduceerd door Koninklijk Ballet van Vlaanderen, regie Caroline Frerichs
    • Follies (2000) - concertserie geproduceerd door Koninklijk Ballet van Vlaanderen, regie Caroline Frerichs
    • A Little Sondheim Music (2001) - voorstelling met compilatie geproduceerd door Stichting Sondheim & Co, regie Atilla Bellus
    • A Little Night Music (2001) - tournee geproduceerd door Koninklijk Ballet van Vlaanderen, regie Caroline Frerichs
    • Sunday in the Parc with George (2002) - geproduceerd door Stichting Sondheim & Co, regie Atilla Bellus
    • Into the Woods (2003) - openlucht voorstelling geproduceerd door Stichting Op naar het Bos, regie Julia Bless
    • Assassins (2003) - geproduceerd door Off-Broadway, Parade voorstelling; regie Daniël Cohen
    • Passion (2004-2005) - tournee geproduceerd door Stage Entertainment, regie Paul Eenens
    • Merrily We Roll Along (2004) - tournee geproduceerd door Koninklijk Ballet van Vlaanderen, regie Martin Michel
    • Into the Woods (2007) - theater M-Lab; (2010) tournee geproduceerd door M-Lab, regie Koen van Dijk
    • A Funny Thing Happened on the Way to the Forum (2010) - theater M-Lab, regie Daniël Cohen
    • Sunday in the Park with George (2010) - theater M-Lab, regie Koen van Dijk
    • Sondheim in Songs (2010) - concert ter ere van Sondheim's 80e verjaardag in theater M-Lab, regie Paul Eenens
    • Sweeney Todd (2014) - theater Nederlandse reisopera, regie Marcel Sijm, met Dale Duesing en Sanne Wallis de Vries

    Film/Televisie

    Sondheim maakte de muziek voor de films Stavisky (1974), Reds (1981) en hij schreef enkele nummers voor de film Dick Tracy (1992), die uitgevoerd werden door Madonna. Hij schreef samen met Anthony Perkins het scenario van de film The Last of Sheila en componeerde de muziek en de liedteksten voor de televisiemusical Evening Primrose (1966). Ook werden meerdere musicals van hem verfilmd, zoals A Funny Thing Happened on the Way to the Forum (1966), A Little Night Music (1977), Sweeney Todd (2007/2008) en Into the Woods (2014/2015).

    Prijzen

    Sondheim won Tony Awards o.a. als beste componist en beste tekstschrijver voor Sweeney Todd, A Little Night Music, Follies en Company. Dezelfde musicals wonnen ook de New York Drama Critics’ Circle Award, evenals de producties Pacific Overtures en Sunday in the Park with George. Voor Sunday in the Park with George ontving Sondheim in 1985 de Pulitzer Prize. In 1990 ontving hij een Oscar voor het nummer Sooner or Later (I Always Get My Man) uit de film Dick Tracy. Sondheim werd voor zijn gehele oeuvre geëerd met een speciale Tony Award for Lifetime Achievement in the Theatre (2008) en een speciale Laurence Olivier Award (2011).

    Overig

    Stephen Sondheim is bestuurslid van het Dramatists Guild, de Amerikaanse Associatie van Toneelschrijvers, Componisten en Tekstschrijvers. Hij was voorzitter van 1973 tot 1981 en werd in 1983 gekozen voor de American Academy and Institute of Arts and Letters. In 1989 werd Stephen Sondheim benoemd tot Visiting Professor of Drama and Musical Theatre aan de Universiteit van Oxford. Op 15 september 2010 werd een Broadway theater in New York (voorheen het Henry Miller's Theatre aan de West 43rd Street) omgedoopt tot het Stephen Sondheim Theatre. Dit gebeurde ter gelegenheid van Sondheim's 80e verjaardag.

    Externe links

    Deze tekst is beschikbaar volgens "Creatieve Commons Attribution/Share Alike Licentie". Extra voorwaarden kunnen van toepassing zijn. Bekijk hiervoor de Creative Commons website voor details. Auteur van de tekst hierboven.

google remarketing