Metallica

  • Metallica is een van de succesvolste (metal)bands uit de Verenigde Staten. Metallica bestaat uit vier leden en werd opgericht begin jaren 80 van de 20e eeuw in Los Angeles door de Deen Lars Ulrich en de Amerikaan James Hetfield. De band heeft sinds zijn ontstaan meer dan 100 miljoen exemplaren van zijn albums verkocht, waarvan het laatste in 2011 uitkwam onder de naam "Lulu", met Lou Reed.

    Bandgeschiedenis

    De beginjaren (1980-1990)

    Lars Ulrich plaatste in 1980 in het blad 'Recycler' een advertentie omdat hij samen met gelijkgestemden een metalband wilde starten. James Hetfield reageerde op deze advertentie en spoedig hadden Lars en James hun eerste ontmoeting, maar in de zomer van 1981 werd pas de basis van Metallica gelegd. Lars had met succes geprobeerd in aanmerking te komen voor het leveren van een bijdrage aan Metal Massacre, een Metal Blade-compilatie. Hij moest dus heel snel een band vormen om dit nummer op te kunnen nemen. Lars en James ontmoetten elkaar op deze wijze wederom en een derde persoon, Lloyd Grant speelde leadgitaar.

    Hun eerste show vond plaats op 14 maart 1982 in Anaheim. De daaropvolgende maand namen ze de demo No Life 'Till Leather op, teneinde mee te kunnen doen aan een concert. Lloyd Grant maakte toen geen deel uit van de groep, maar bassist Ron McGovney en gitarist Dave Mustaine wel. Ze namen vier nummers op: 'Hit the Lights', 'Motorbreath', 'Mechanix' (= het latere The Four Horsemen) en 'Jump In The Fire'. Later dook deze demo als bootleg op en hij wordt nu gekend onder de titel 'powermetal'. Aan deze vier nummers werden nog 'Seek & Destroy', 'Metal Militia' en 'Phantom Lord' toegevoegd om tezamen de demo 'No Life 'Till Leather' te vormen.

    In november 1982 werd Ron McGovney vervangen door meesterbassist Cliff Burton van Trauma en in november van dat jaar ontmoetten ze Kirk Hammett (toenmalig gitarist van Exodus) voor het eerst. In maart 1983 werd Dave Mustaine, vanwege een alcoholprobleem en overmatig drugsgebruik, uit de band gezet en op 1 april 1983 werd hij door Kirk Hammett vervangen (Mustaine zou later, reeds in de zomer van 1983, Megadeth vormen en hierin gitaar en zang voor zijn rekening nemen). Vele optredens in Amerika volgden, tot ze in mei 1983 de studio ingingen om hun eerste album Kill 'Em All op te nemen. Het album werd twee maanden later uitgebracht. Metallica had eerst een andere titel in gedachten ("Metal Up Your Ass"), maar geen enkele platenmaatschappij wilde met die titel in zee gaan. Een korte tournee ter promotie van het album volgde en in oktober 1983 zaten ze alweer in de studio om hun tweede album Ride The Lightning op te nemen, dat op 27 juni 1984 door Megaforce Records werd uitgebracht. Op Ride the Lightning (met klassieke nummers als For Whom the Bell Tolls, Creeping Death en Fade to Black) was voor het eerst de invloed van Cliff Burton goed te horen, die een leidende basgitaar speelde in plaats van de achtergrond op te vullen. Nauwelijks vijf maanden na het album verscheen de ep Creeping Death, een liveoptreden. In dit jaar kwam Metallica voor het eerst naar Europa en traden ze op tijdens het Heavy Sound Festival in België. Ze stonden in het voorprogramma van Barón Rojo.

    Vanaf september tot december 1985 namen ze in Kopenhagen hun derde album op, Master Of Puppets. Dit album is onder veel liefhebbers nog steeds een van de favorieten. In maart 1986 werd het album uitgebracht. In dezelfde maand traden ze op in het voorprogramma tijdens de Amerikaanse tournee van Ozzy Osbourne. Metallica's populariteit steeg gestaag en dit was de laatste keer dat ze in een voorprogramma optraden.

    27 september 1986 is een zwarte dag in de geschiedenis van Metallica. Bij het Zweedse stadje Ljungby sloeg een van de toerbussen om, wat de 24-jarige Cliff Burton zijn leven kostte. De rest van de band overleefde het ongeval. Kirk Hammett: 'Ik draaide me om en zag Cliffs voeten onder de bus uitsteken!'. In het verwerkingsproces vormde alcohol hun steun en toeverlaat. Metallica is doorgegaan met de groep uit eerbetoon voor Cliff. James Hetfield: 'Cliff zou de laatste zijn die zou willen dat we opgeven'. In oktober 1986 werd Cliff Burton opgevolgd door Jason Newsted, bassist van Flotsam & Jetsam, na auditie te hebben gedaan.

    Op 10 oktober 1987 wordt de ep Garage Days Re-Revisited, met alleen maar covers, uitgebracht. Deze ep is nu een collector's item en was voornamelijk bedoeld om Newsted in de band te integreren. Hun vierde album getiteld ...And Justice for All volgt op 25 augustus 1988. Dit album wordt uitgebracht door Elektra Records. Ondanks het feit dat ...And Justice for All Metallica een nieuwe golf van populariteit bracht en de eerste videoclip bezat op de single One was er ook felle kritiek: als onderdeel van het "ontgroeningsproces" van Jason Newsted was zijn bas nauwelijks te horen op het album. Later hebben James en Lars dit toegegeven. In december 1988 neemt Metallica zijn eerste muziekvideo op voor de single 'One'. De Damaged Justice Tour volgt, met als hoogtepunt het concert in Seattle in 1989.

    Het grote publiek (1990-1996)

    Op 6 oktober 1990 duiken ze de studio in voor hun vijfde studioalbum, ditmaal met producer Bob Rock. Er wordt gekozen voor simpeler en rustiger nummers, die ook aan moeten kunnen slaan bij het grote publiek en MTV. Dit album verschijnt in 1991, waarmee Metallica ook bij het grote publiek bekendheid verwerft. Officieel heet het vijfde studioalbum simpelweg "Metallica", maar de naam "The Black Album" (vanwege de zwarte hoes), wordt uiteindelijk populairder (mede door de band zelf). Met "Enter Sandman" en de ballad "Nothing Else Matters" bestormt Metallica de hitlijsten. Ook "Sad But True", "Wherever I May Roam" en "The Unforgiven" zijn uiterst succesvol en kunnen op veel airplay rekenen. Metallica weet hiermee als eerste metalband een mainstream publiek te bereiken op grote schaal. Er volgt een jarenlange wereldtournee met optredens in alle werelddelen. Op het hoogtepunt van zijn populariteit brengt Metallica de box "Live Shit: Binge & Purge" met onder andere 3 live-cd's en 2 livevideo's uit. Deze box laat Metallica zien op het hoogtepunt van hun carrière. De box bestaat uit de volgende drie concerten:

    • Seattle 1989 (tijdens de Damaged Justice Tour)
    • San Diego 1992 (tijdens de Wherever We May Roam Tour)
    • Mexico City 1993 (tijdens de Wherever We May Roam Tour)

    In 1992 verbrandt James Hetfield tijdens het nummer Fade to Black in Montreal, Canada, door een fout met nieuwe pyrotechniek zijn arm. Terwijl James met spoed naar het ziekenhuis wordt gebracht stopt ook supportband Guns 'n Roses het concert, waarop de Metallica- en Guns 'n Roses-fans rellen beginnen te schoppen buiten het stadium.

    De jaren van achteruitgang (1996-2001)

    In respectievelijk 1996 en 1997 komen de twee nieuwe studioalbums "Load" en "ReLoad" uit (de twee albums zijn afkomstig uit één opnameperiode). Op deze twee cd's heeft Metallica een totaal ander geluid en voorkomen. Veel fans reageren teleurgesteld: de albums worden als te soft en te commercieel ervaren. De mensen die een Black Album 2 verwacht hadden, zijn geschokt; dit kon het nieuwe Metallica niet zijn. Veel fans van het eerste uur haken dan ook af. Met "Until It Sleeps", "Mama Said" en "The Unforgiven II" weet Metallica toch wel weer de hitlijsten binnen te dringen. In de clip van "Until it sleeps" zijn scènes te zien die zijn gebaseerd op de werken Ecce Homo en De Tuin der Lusten van de Nederlandse schilder Jheronimus Bosch. In 1996 neemt Metallica in Texas een concert op dat een jaar later als de dvd Cunning Stunts wordt uitgegeven. Tijdens Enter Sandman vliegt een technicus in brand en rent hij over het podium. In de credits wordt deze man vermeld als "Burning Dude". In 1998 verschijnt de cover-cd "Garage Inc", een dubbel-cd die niet alleen alle eerder opgenomen Metallica-covers verzamelt (waaronder de covers van Garage Days Revisited uit 1987 en de Garage Days uit 1984), maar ook nog een elftal nieuwe covers presenteert. Met de bewerking van het nummer van (Thin Lizzy) "Whiskey In The Jar", kan Metallica weer op veel airplay rekenen. In 1999 verschijnt Metallica's tweede officiële livealbum "S&M", waarin de band samen met Michael Kamen en het San Francisco Symphony Orchestra een aantal oude en nieuwere nummers laat horen in een klassiek jasje. Het is (voorlopig) de enige officiële cd waarop de nummers "No Leaf Clover" en "- Human" staan, twee nummers die Lars en James schreven na ReLoad. Nadat de band in 2000 nog door middel van het nummer "I Disappear" heeft bijgedragen aan de soundtrack van de film Mission Impossible II gaat het snel bergafwaarts met hen. Metallica spant een rechtszaak aan tegen de peer-to-peer-muziekdeelservice Napster en legt daarmee dit populaire programma plat, wat erg veel kwaad bloed zet bij de vele gebruikers ervan.

    De onzekere toekomst van de band (2001-2003)

    In 2001 verlaat bassist Jason Newsted de band na een conflict met zanger Hetfield. Ze raakten het niet eens over Newsteds zijproject EchoBrain. Bovendien spelen de jarenlange pesterijen en het opzettelijk weghouden van Jason in creatieve beslissingen een rol (Jason heeft in de 14 jaar bij Metallica slechts op drie nummers credits gekregen: Blackened, My Friend of Misery en Where the Wild Things Are). Ondanks het verlaten van Newsted start het drietal de opnames van een nieuw studioalbum, met producer Bob Rock als plaatsvervangend bassist. Tijdens de opnamen van het nieuwe album, 'St. Anger', krijgt Metallica steun van een therapeut om te leren omgaan met de botsende karakters in de groep en het wegvallen van Newsted. Deze gesprekken en andere voorvallen zijn gefilmd en hiervan is de documentaire "Some Kind of Monster" gemaakt. Deze is te zien geweest in de bioscoop en is ook op dvd verschenen. Mede dankzij de gesprekken laat Hetfield zich in een afkickkliniek opnemen, aangezien hij verslaafd is aan "drank en andere verdovende middelen". Het grootste gedeelte van 'St. Anger' heeft James Hetfield in die kliniek geschreven. Drummer Ulrich en gitarist Hammett blijven achter, zich afvragend of de band Metallica nog wel toekomst heeft. Het is het donkerste uur van de band, sinds de dood van Cliff Burton.

    De St. Anger-jaren (2003-2006)

    In 2003 is James Hetfield helemaal afgekickt en duiken de drie overgebleven Metallica-leden weer de studio in met producer Bob Rock om het nieuwe studioalbum St. Anger verder op te nemen. Ook worden de opnames van 'Some Kind of Monster' hervat Tegen het einde van de opnames neemt de band Robert Trujillo (ex-Ozzy Osbourne, Suicidal Tendencies, Infectious Grooves, Black Label Society) aan als nieuwe bassist. Als welkomstgeschenk krijgt hij hiervoor één miljoen dollar. St. Anger is een agressieve plaat, waarin Hetfield veel frustraties heeft verwerkt. Het album is minstens even hard als de klassieke Metallica-platen, maar wel minder melodieus. Ook bevat dit album geen enkele gitaarsolo en gebruikt Ulrich een snaredrum waarbij de snaren niet tegen het onderste vel aangeklikt zitten, waardoor de drums klinken als zogenaamde Trash Can drums en zijn de teksten niet meer alleen door Hetfield geschreven en is de productie - al dan niet bewust - vlak en rommelig. Het album wordt dan ook met gemengde reacties ontvangen, al zijn ook veel fans blij dat Metallica de oude agressie terugheeft. De meesten beschouwen het album niet als 'iets van Metallica', wegens bovengenoemde redenen. In de toer die op St. Anger volgt speelt Metallica slechts enkele nummers van het nieuwe album, en gebruiken ze de rest van de tijd voor een best-of-Metallica-compilatie, waarbij ze veel nummers spelen die ze al lange tijd niet hadden gespeeld en veel oude, snelle nummers van de oudere albums.

    Death Magnetic (2008)

    Op 8 juni 2006 trad Metallica in de GelreDome in Arnhem op tijdens de Escape from the Studio Tour 2006. In Berlijn en Arnhem introduceerden ze tevens een nieuw nummer, dat bij gebrek aan een titel "The New Song" werd gedoopt. In Korea en Japan introduceerde Metallica in augustus nog een ander nieuw nummer, dat ze "The Other New Song" hebben gedoopt. Volgens Trujillo was het echter niet aannemelijk dat beide nummers (in die vorm) op het nieuwe album zouden verschijnen, zoals hij in juni 2007 liet weten tijdens een interview met een Grieks tijdschrift. Er zijn delen van The New Song te horen in de nummers All Nightmare Long en The End of the Line. Ook werd in het begin van 2006 de samenwerking met producer Bob Rock stopgezet en is Rick Rubin de nieuwe Metallica-producer geworden. Rubin heeft onder meer gewerkt met thrashmetalband Slayer, rapgroep Run DMC, Red Hot Chili Peppers, System Of A Down, Slipknot en Aerosmith.

    Op 20 februari 2007 is Metallica's versie van The Ecstasy of Gold verschenen op een tributealbum van Ennio Morricone getiteld: We all love Ennio Morricone. Na een tijd lang te hebben opgenomen begonnen ze in 2007 aan hun tournee Sick of the Studio '07. Die begon 28 juni in Lissabon en eindigde op 18 juli 2007 in Moskou. Zo waren ze ook te zien op 1 juli in België op Rock Werchter. Begin augustus keerden ze terug naar de studio om het nieuwe album op te nemen. In september 2008 verscheen de plaat Death Magnetic.

    27 juni 2008 bracht Metallica een cover van een Iron Maiden-nummer uit, namelijk Remember Tomorrow. Dit nummer verscheen op het coveralbum Maiden Heaven, van het magazine Kerrang!, waarop verscheidene bands Iron Maiden gecovered hebben.

    Op vrijdag 30 mei 2008 speelde Metallica in Landgraaf op Pinkpop. Op vrijdag 15 augustus speelde Metallica in Hasselt op Pukkelpop.

    Op 1 augustus werd via de website van de band bekendgemaakt dat het nieuwe album Death Magnetic op 12 september wereldwijd in de winkels zou liggen. Later die dag meldde de website dat Metallica een video had opgenomen met de filmmaker Thomas Vinterberg, bekend van onder andere Festen. Op Ozzfest, 9 augustus 2008, speelde Metallica voor het eerst een nieuw nummer van Death Magnetic, Cyanide. Deze is tevens in Pro-shot video versie uitgebracht voor Platinum leden van Mission Metallica.

    De eerste van het Death Magnetic album afkomstige single heet "The Day That Never Comes"; als tweede single wordt het nummer "All Nightmare Long" en als derde wordt "Broken, Beat & Scarred" uitgebracht.

    Overigens heeft het nieuwe album Death Magnetic een iets te vroege (digitale) geboorte beleefd doordat het sinds 2 september al te downloaden was via internet. De reden hiervoor was dat een Franse platenzaak een exemplaar van het nieuwe album per ongeluk had verkocht waarna het album op internet belandde. Ondanks de reputatie van de band als het gaat om downloaden reageert drummer Lars Ulrich gelaten en zegt hij op een Amerikaanse radiozender: "Over tien dagen komt de plaat uit. We hebben toch al goud. Het is 2008, zo werken die dingen tegenwoordig."

    Nadat Death Magnetic was uitgekomen, werd het gehele album op de officiële website gezet.

    In april 2009 werd de band opgenomen in de Rock and Roll Hall of Fame. Ter gelegenheid hiervan speelde de band voor het eerst in acht jaar tijd weer samen met de vorige bassist, Jason Newsted. Dave Mustaine was ook uitgenodigd, maar moest afzeggen vanwege zijn eigen tournee in Europa.

    Op 22 mei is overal in Europa (behalve Engeland) Guitar Hero: Metallica uitgebracht. Het spel is een editie van de Guitar Hero-reeks, en bevat naast nummers van Metallica ook 21 door de band uitgekozen songs van andere bands. In 2008 verscheen de live-dvd Français Pour Une Nuit in het Romeinse colosseum van Nimes. Voor Zuid-Amerika en Mexico kwam in 2009 de dvd Orgullo, Pasión y Gloria: Tres Noches en la Ciudad de México uit (vertaald: Kracht, Passie en Glorie: drie nachten in Mexico City).

    In 2010 en 2011 toert Metallica samen met Megadeth, Slayer en Anthrax door de wereld als "The Big 4" (de vier 'grootste' thrash- en speedmetalbands). Metallica is headliner. Opvallend is dat 3 van de 4 bands in 2011 30 jaar bestaan. Alleen Megadeth is iets later opgericht omdat Dave Mustaine eerst bij Metallica gitaar speelde.

    Metallica toerde in 2012 door Europa en deed dat jaar Werchter Boutique aan, het enige van de Benelux voor deze toer. Het festival was volledig uitverkocht, met 65.000 fans. De band speelde integraal The Black Album.

    In 2014 toerde Metallica de wereld rond met hun Metallica by Request Tour. De fans konden hun eigen favoriete nummers kiezen die Metallica zou spelen op de stage. Op 9 juni traden ze op Pinkpop op als afsluitende band. Voor dat optreden was er een hevige storm, namelijk de zwaarste in Nederland in 20 jaar. Hierdoor werd het concert een uur uitgesteld.

    Lulu

    Van april tot en met juni 2011 nam Metallica met Lou Reed het album Lulu op, dat uitkwam op 31 oktober 2011.

    3D-film

    Metallica Through the Never is een 3D-film rond de band, die sinds 4 oktober 2013 wereldwijd in de bioscoop te zien is. De film is een mix van obscure, abstracte fictie, zonder dialoog, met Dane DeHaan in de hoofdrol van Trip, en delen van live-concerten.

    Bezetting

    Huidige bandleden

    • James Hetfield - zang/rhythmgitaar (vanaf begin)
    • Lars Ulrich - drums (vanaf begin)
    • Kirk Hammett - leadgitaar (sinds 1983) Ex: Exodus
    • Robert Trujillo - basgitaar (sinds 2003) Ex: Suicidal Tendencies, Ozzy Osbourne, Black Label Society

    Voormalige bandleden

    • Jason Newsted - basgitaar (1986 - 2001) Nu: Voivod, Echobrain, Newsted
    • Cliff Burton - basgitaar (1983 - 1986) overleden op 27 september 1986 door een busongeval tijdens een tournee met Metallica
    • Dave Mustaine - leadgitaar (1981 - 1983) Nu: Megadeth
    • Ron McGovney - basgitaar (1981 - 1982) Nu: Brainkill

    Gastmuzikanten

    • Lloyd Grant - Lead gitaar (heeft voor de demo een solo ingespeeld)
    • Bob Rock - basgitaar (Opnamen St. Anger 2003) en producer van 1991 tot begin 2006
    • Michael Kamen (en het San Francisco Symphony Orchestra) - tijdens de periode van S&M (Overleden in 2003)
    • David Miles - op Low Mans Lyric van het album ReLoad
    • Marianne Faithfull - zang op The Memory Remains.
    • "Damien C. Philips" (Brad Parker) - Tweede gitarist tijdens een concert in 1982
    • John Marshall (Metal Church)
    1. Tweede gitarist op meerdere concerten in 1986, toen James aan het herstellen was van zijn wonden
    2. Tweede gitarist op meerdere concerten in 1992; James deed alleen zang omdat hij zijn arm verbrand had tijdens een concert
    • Dave Lombardo (Slayer) - Verving Lars tijdens het "Download Festival" op 6 juni 2004
    • Joey Jordison (Slipknot) - Verving Lars tijdens het Download Festival op 6 juni 2004
    • Flemming Larsen (Lars' drumtechnicus) - Verving Lars tijdens het Download Festival op 6 juni 2004

    Timeline

    Discografie

    Nummers in de Tijdloze 100 van Studio Brussel

    • In 1999* telde de lijst 150 in plaats van 100 nummers

    Opmerking: Metallica was op de Rolling Stones na de eerste groep die met meerdere nummers in de top 10 stond. Tegenwoordig moeten we ook Pearl Jam hierbij rekenen.

    Dvd en VHS

    • Cliff 'em All (een eerbetoon aan Cliff Burton - VHS en dvd)
    • 2 of One (alleen VHS en op "Metallica the videos DVD")
    • A Year and a Half in the Life of Metallica: Part 1 (alleen VHS)
    • A Year and a Half in the Life of Metallica: Part 2 (alleen VHS)
    • Live Shit: Binge and Purge (Live at San Diego '92 & Seattle '89 - VHS en dvd)
    • Stunning Cunts (beter bekend als Cunning Stunts)(VHS en dvd)
    • Symphony & Metallica (VHS en dvd).
    • The Making of the Black Album (VHS en dvd)
    • Some Kind of Monster (een 3 uur durende documentaire over de moeilijkste periode in de geschiedenis van de band - alleen dvd)
    • St. Anger Bonus DVD (alleen verkrijgbaar als bonusdisc bij de eerste uitgaven van het St. Anger-album)
    • Metallica The Videos (een dvd met alle videoclips van Metallica)
    • Metallica - Death Magnetic - Making of Death Magnetic (dvd)
    • Metallica - Francais pour une nuit [Live] (dvd en blu-ray)
    • Metallica - Orgullo, Pasion Y Gloria: Tres Noches En La Ciudad De Mexico [Live] (dvd en blu-ray)
    • The Big 4 - Concert met Metallica, Slayer, Megadeth, en Anthrax in Sofia (Bulgarije) op 22 juni 2010

    Prijzen

    Grammy Awards:

    • 1990 Best Metal Performance (One)
    • 1991 Best Metal Performance (Stone Cold Crazy)
    • 1992 Best Metal Performance (Metallica)
    • 1999 Best Metal Performance (Better Than You)
    • 2000 Best Hard Rock Performance (Whiskey In The Jar)
    • 2001 Best Rock Instrumental Performance (The Call Of Ktulu)
    • 2004 Best Metal Performance (St. Anger)
    • 2009 Best Metal Performance (My Apocalypse)
    • 2009 Best Recording Package (Death Magnetic)

    MTV Video Music Awards:

    • 1992: Best Metal Video (Enter Sandman)
    • 1996: Best Metal Video (Until it Sleeps)

    American Music Awards:

    • 1996: Favorite Artist: Heavy Metal/Hard Rock: Metallica - Re-Load
    • 1996: Favorite Metal/Hard Rock Song (Until it Sleeps)

    ASCAP Pop Music Awards:

    • 2004: Creative Voice Award

    Bammies:

    • 1997: Outstanding Drummer: Lars Ulrich
    • 1997: Outstanding Hard Rock Album: ReLoad

    Billboard Music Awards:

    • 1988: Top Music Videocassette of the Year (Cliff 'Em All)
    • 1997: Billboard Rock and Roll Artist of the Year: Metallica (RIAA Diamond Award)
    • 1999: Catalog Artist of the Year
    • 1999: Catalog Album of the Year (Metallica)

    California Music Awards:

    • 1999: Outstanding Hard Rock Album (Reload)
    • 2004: Outstanding Guitarist (Kirk Hammett)

    Arthur M. Sohcot Award:

    • 2000: Excellence (S&M)

    Governor's Award:

    • 2004: Governor's Award - Metallica

    Kerrang! Awards:

    • 2003: Hall of Fame
    • 2008: Inspiration

    Rock 'n Roll Hall of Fame Induction:

    • 2009: Rockhall

    Optredens in Nederland

    • 11 februari 1984 - IJsselhallen, Zwolle
    • 6 juni 1984 - Stadsgehoorzaal, Leiden
    • 8 juni 1984 - Jumbo, Oldenzaal
    • 9 juni 1984 - Evenementenhal, Zwaagwesteinde
    • 7 december 1984 - Paradiso, Amsterdam
    • 8 februari 1987 - IJsselhallen, Zwolle
    • 5 november 1988 - Groenoordhallen, Leiden
    • 16 mei 1990 - IJsselhallen, Zwolle
    • 20 mei 1990 - Groenoordhallen, Leiden, met 3 voorprogramma's waaronder Dio
    • 1 september 1991 - Goffertstadion, Nijmegen (Monsters of Rock)
    • 7 november 1992 - Ahoy', Rotterdam
    • 8 november 1992 - Ahoy', Rotterdam
    • 7 december 1992 - Brabanthallen 's-Hertogenbosch, 's-Hertogenbosch
    • 12 juni 1993 - Stadion Feijenoord, Rotterdam, met Megadeth en Suicidal Tendencies
    • 10 september 1996 - Brunssum, in een café (MTV prijsvraag)
    • 12 november 1996 - Jaarbeurs, Utrecht
    • 23 mei 1999 - Dynamo Open Air, Mierlo,
    • 15 juni 2003 - Fields Of Rock, Goffertpark, Nijmegen
    • 6 december 2003 - GelreDome, Arnhem
    • 21 juni 2004 - Amsterdam ArenA, Amsterdam
    • 8 juni 2006 - GelreDome, Arnhem
    • 30 mei 2008 - Pinkpop, Landgraaf
    • 30 maart 2009 - Ahoy', Rotterdam
    • 20 juni 2009 (Sonisphere) - Goffertpark, Nijmegen
    • 9 juni 2014 - Pinkpop, Landgraaf

    Optredens in België

    • 12 februari 1984 - Poperinge
    • 6 oktober 1984 - Poperinge
    • 17 november 1984 - Poperinge
    • 2 december 1984 - Poperinge
    • 2 juli 1987 - Brussel
    • 29 oktober 1988 - Brussel
    • 30 augustus 1991 - Hasselt
    • 22 oktober 1992 - Gent
    • 3 juli 1993 - Rock Torhout
    • 4 juli 1993 - Rock Werchter
    • 14 september 1996 - Gent
    • 22 augustus 1997 - Hasselt
    • 3 juli 1999 - Rock Werchter
    • 28 juni 2003 - Rock Werchter
    • 17 december 2003 - Antwerpen
    • 2 juli 2004 - Rock Werchter
    • 1 juli 2007 - Rock Werchter
    • 15 augustus 2008 - Hasselt
    • 5 maart 2009 - Antwerpen
    • 5 juli 2009 - Rock Werchter
    • 28 mei 2012 - Werchter Boutique
    • 3 juli 2014 - Rock Werchter

    Externe links

    Noten

    Deze tekst is beschikbaar volgens "Creatieve Commons Attribution/Share Alike Licentie". Extra voorwaarden kunnen van toepassing zijn. Bekijk hiervoor de Creative Commons website voor details. Auteur van de tekst hierboven.

google remarketing